Tác dụng lớn nhất của cà phê là làm tinh thần phấn chấn, tỉnh táo. Khi mỏi mệt uống một ly cá phê sẽ hưng phấn tinh thần, uống sau khi ăn sẽ trợ giúp cho tiêu hoá, mùa hè nóng bức uống một ly cà phê lạnh cũng có tác dụng giải khát, phòng cảm nắng. Nhưng nếu uống quá nhiều cà phê sẽ có ảnh hưởng xấu.

Lợi của cà phê

Cà phê thường bị chỉ trích vì có chứa caffeine là một chất gây nghiện và có hại cho cơ thể. Nhưng nếu dừng ăn uống tất cả những gì các nhà khoa học khuyến cáo, có lẽ chúng ta chỉ còn lại bánh mỳ và nước lã cho các bữa ăn hàng ngày. Cũng giống như những loại thực phẩm khác, nếu sử dụng cà phê với lượng vừa phải, nó thực sự sẽ đem lại cho chúng ta nhiều lợi ích.

Chất caffeine có trong cà phê có tác dụng tăng cường năng lượng cho cơ thể. Chất này sẽ giúp chúng ta tránh khỏi sự buồn tẻ của những công việc đơn điệu, nó cũng phát huy tác dụng đối với những công việc đòi hỏi sự tỉnh táo như lái xe đường dài hoặc trông người ốm trong bệnh viện.

Ngay cả khi chúng ta mệt mỏi, một tách cà phê sẽ giúp tăng cường các công việc đòi hỏi nhiều đến hoạt động trí óc như tính toán các con số hay nhận diện từ vựng. Do vậy, uống một hai tách cà phê mỗi ngày, một tách sau bữa sáng và một tách sau giấc ngủ trưa sẽ khiến chúng ta tránh được tình trạng uể oải thường thấy đối với những công việc văn phòng.

Caffeine cũng có tác dụng chống mỏi cơ và chính vì thế, một cốc cà phê trước các hoạt động đòi hỏi thể lực như chạy bộ, nâng tạ hoặc dọn dẹp nhà cửa sẽ giúp bạn nâng cao hiệu suất của mình rõ rệt. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, chất caffeine tăng cường hoạt động co cơ và đẩy nhanh tốc độ sử dụng nguồn năng lượng được lưu trữ ngắn hạn trong cơ bắp của đàn ông.

Hoạt chất trong cà phê là caffeine - một chất tác động vào hệ thần kinh trung ương, gây hưng phấn. Điều này chắc ai cũng nhận thấy sau 10-15 phút uống chút cà phê. Sự sảng khoái ấy tác động đến cả tâm lý, khiến người ta dễ tính, sẵn sàng bỏ qua những chuyện vặt vãnh, sẵn sàng gật đầu.

Cà phê làm tiêu mỡ: Một bí mật Cindy Crawford thoa bã cà phê lên người để... giữ được một cơ thể săn chắc với những đường cong tuyệt mỹ. Đó là lý do vì sao trong các loại kem thoa để tiêu lớp mỡ dưới da đều có chứa caffeine.
Chuyên gia thẩm mỹ Tiến sĩ Elisabeth Dancey cho biết: “Khi chúng ta dùng một chế phẩm caffeine hòa trong rượu cồn, caffeine sẽ thấm qua da và kích thích các tế bào giải phóng axit béo, nhờ vậy giảm được lớp mỡ đọng. Uống trà và cà phê dưới 2 ly mỗi ngày sẽ giúp bạn đẩy mạnh được sự chuyển hóa chất béo”.

Cà phê làm giảm nguy cơ mắc bệnh hen và chữa được dị ứng: Nhiều tài liệu y học nói đến tác dụng của caffeine làm những người bị hen thở dễ dàng hơn và giảm nguy cơ bị lên cơn hen. Từ cuối thế kỷ 19, nhà văn Pháp Marcel Proust, bị bệnh hen, đã viết “Khi còn nhỏ, chính caffeine đã giúp tôi thở được”. Nhiều công trình nghiên cứu hiện nay đã khẳng định điều này.
Một công trình ở Ý, theo dõi trên 70.000 người đã khẳng định caffeine là “khắc tinh” của bệnh hen. Nếu uống từ 2 đến 3 ly cà phê mỗi ngày, nguy cơ bị các cơn hen tấn công giảm được 28%.

Cà phê bảo vệ khỏi các bệnh về gan: Một công trình nghiên cứu năm 2005 trên 10.000 người tình nguyện do Viện Nghiên cứu Quốc gia về bệnh gan, thận và tiêu hóa đã chứng minh rằng caffeine trong cà phê và trà giảm được nguy cơ tổn thương gan do các đồ uống “nặng” và hiện tượng béo phì gây ra.
Một nghiên cứu trước đó ở Na Uy đã kết luận ba ly cà phê mỗi ngày có thể giảm tỷ lệ tử vong do xơ gan.

Giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường: Theo các nhà nghiên cứu cho biết, thực tế là nguy cơ mắc bệnh tiểu đường đã giảm ở hầu hết những người tham gia thử nghiệm, họ được cung cấp một loại cà phê đã được lọc hết chất cafêin.

Các nhà nghiên cứu phát hiện thấy rằng, ở những người phụ nữ uống nhiều hơn 6 cốc bất cứ loại cà phê nào mỗi ngày, nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tip 2, một dạng bệnh tiểu đường thường phát triển ở độ tuổi trưởng thành, giảm được 22% so với những người không uống cà phê. Nhưng theo phát hiện của công trình nghiên cứu, nguy cơ mắc bệnh tiểu đường còn giảm nhiều hơn, khoảng 33%, đối với những ai uống nhiều hơn 6 cốc cà phê đã lọc bỏ chất cafêin mỗi ngày.
Pereira cho biết trong cà phê có nhiều thành phần chứa các chất chống ôxy hóa mạnh, tương tự như các chất tìm thấy trong trứng cá và quả nho. Ông nói: “Khi bạn uống bốn hay năm cốc cà phê mỗi ngày, bạn sẽ có được hoạt tính chống ôxy hóa rất mạnh. Điều này có thể rất quan trọng đối với việc bảo vệ các tế bào bêta của các tuyến tụy, lá lách khỏi bị phá hủy do ôxy hóa”.
Các tế bào bêta có khả năng tạo ra insulin. Bệnh tiểu đường ở người lớn, hay còn gọi là bệnh tiểu đường tip 2 xuất hiện do cơ thể bị mất dần khả năng tạo ra insulin.

Cái hại của cà phê

Sẽ không công bằng nếu chỉ nói đến cái lợi của cà phê. Nó cũng có hại chứ! Nói cho đúng, chỉ là một trong hơn 300 hợp chất thiên nhiên có trong cà phê, nhưng lại là hợp chất chính – caffeine - là đáng kể.
Caffeine là tinh thể trắng, vị đắng, có trong hạt, lá và quả của một số cây (dĩ nhiên phải kể đến cây cà phê trước tiên). Nó có thể làm người ta dùng luôn như một thói quen khó bỏ giống như một chất gây nghiện. Liều lượng cao, nó gây nhức đầu, mất ngủ, nôn mửa, run chân tay...
Dùng lâu dài, caffeine gây táo bón và phụ nữ có thai có thể sinh con nhẹ cân, thậm chí sảy thai.

Tuy cà phê không gây nghiện trầm trọng, nhưng chữa nghiện cà phê cũng khó chịu, làm người ta lo âu, trầm cảm một thời gian. Đối với một số người, thật lạ lùng, cà phê lại là chất gây ngủ. Càng uống nhiều, càng buồn ngủ.

Theo kết quả thực nghiệm, tinh cà phê trong 3 ly cà phê có tác dụng ngang với một mũi kích thích. Hai giờ đồng hồ sau khi uống nhịp tim tăng nhanh, huyết áp tăng cao. Vì vậy người mắc bệnh cao huyết áp, bệnh tim không nên dùng cà phê.

Người sau khi uống cà phê cảm thấy dạ dày khó chịu thì nên ngưng uống. Cà phê đen, đặc sẽ khiến dịch vị tiết rất nhiều nên càng phải thận trọng hơn.

Dùng cà phê để giữ vững tinh thần, miễn cưỡng làm việc sẽ khiến cơ thể mau bị lão

Cafein có tác dụng lợi tiểu, nếu uống cà phê ban đêm, ngoài tác dụng khó ngủ lại phải thức giấc đi tiểu đêm.

Để phù hợp với thị hiếu và tình trạng sức khỏe của nhiều người, thị trường đã có loại cà phê lấy bớt hoặc lấy hết cafein. Cafein có tác dụng kích thích làm tăng tiết acid dịch vị. Vì vậy tránh uống cà phê vào lúc bụng trống để bảo vệ niêm mạc dạ dày, nhất là những người đã sẵn yếu dạ dày. Chỉ uống cà phê vào buổi sáng mà không ăn điểm tâm cũng có hại cho sức khỏe. Cafein có thể gây tương tác với một số dược phẩm như làm mất tác dụng của thuốc an thần gây ngủ, hoặc một số kháng sinh quinolon uống chung với cà phê sẽ làm tăng tác dụng kích thích quá đáng của cafein. Vì vậy, nên tránh uống cà phê với thuốc.

Riêng đối với các bạn sinh viên học sinh, không nên lạm dụng cà phê (kể cả trà đậm) cho việc thức đêm học thi. Do không tổ chức việc học tập, nghỉ ngơi hợp lý, khoa học nên có một số bạn trẻ gần tới ngày thi mới học dồn, học nén và nhờ đến cà phê thật đậm để có sự tỉnh táo thức đêm gạo bài.

Lưu ý, mệt mỏi buồn ngủ là dấu hiệu cần thiết cho biết cơ thể cần nghỉ ngơi, ngủ đủ. Dùng cà phê để tỉnh táo với cặp mắt mở trao tráo chỉ là sự đánh lừa, thực chất cơ thể vẫn mệt mỏi. Dùng cà phê để thức đêm dài ngày là rất có hại cho sức khỏe, đặc biệt hại cho trí não là nơi cần có sự phục hồi năng lực nhờ ngủ đủ.